jurij
Użytkownik
Powoli się rozkręca
| Posty: 16 |   |
Oklaski: 1
|
Bielsko i Biała- Potęga i Chwała! - 2006/04/22 20:44
Jak dobry lokalny szowinista (chwilowo na
emigracji w Breslau)postanowiłem zachwalić najcudowniejsze miasto jakie zrodziła nam Polska!
"Miasto Bielsko - Biała jest centrum administracyjnym, przemysłowym i kulturalnym
regionu zwanego Podbeskidziem, obejmującego tereny Beskidu Śląskiego, Małego, Żywieckiego,
Makowskiego oraz Pogórza Śląskiego. Położone jest na Pogórzu Śląskim, nad rzeką Białą, na
wysokości około 310 m n.p.m. (centrum nad rzeką). Do niedawna Bielsko - Biała zwane było
miastem "stu przemysłów", dziś jest dynamicznie rozwijającym się ośrodkiem
gospodarczym. Dzisiejszy poziom rozwoju społeczno - gospodarczego miasta sprzyja lokowaniu
się na jego terenie zarówno kapitału krajowego, jak i zagranicznego. Inwestują tu między
innymi takie firmy, jak Fiat, Statoil, Texaco, Aral, Billa czy Philips.
W
dziedzinie ochrony środowiska, poszanowania energii czy budownictwa mieszkaniowego, miasto
współpracuje z ośrodkami Europy i obu Ameryk, a także z organizacjami międzynarodowymi. Na
terenie miasta organizuje się targi, sympozja i konferencje (z zakresu budownictwa,
turystyki, telekomunikacji, energetyki, produkcji odzieży), które służą nawiązywaniu nowych
kontaktów.
Bielsko - Biała jest centrum kulturalnym regionu, funkcjonują tu liczne
muzea, galerie, teatry, kin, domy kultury. Pełni istotną rolę w życiu społeczno -
gospodarczym regionu i kraju. Znacząca pozycja miasta wynika z jego wielofunkcyjności
(regionalne centrum życia politycznego i społecznego; regionalne centrum zarządzania
gospodarką; krajowy biegun aktywności gospodarczej; znaczący ośrodek edukacji, kultury,
turystyki, wyspecjalizowanej opieki zdrowotnej oraz węzła transportowego).
Wraz z
dokonującą się od 1989 roku transformacją systemową Bielsko - Biała uzyskało historyczną
szansę stania się znaczącym ogniwem w systemie osadniczym kraju. Miastem, które byłoby
centrum finansów i bankowości, innowacyjnej wytwórczości i usług, nauki i szkolnictwa
wyższego oraz kultury i sztuki w skali regionalnej, ponadregionalnej i
Polski.
Bielsko - Biała formalnie powstało 1 stycznia 1951 roku w wyniku połączenia
dwóch ośrodków miejskich leżących po przeciwnych stronach rzeki Białej. Z początku ośrodki
te miały odrębne historie, jednak od XIX wieku następował proces ich łączenia się, głównie w
sensie gospodarczym i społecznym. Od tej pory miasta nosiły miano siostrzanych, a wiele
wydarzeń historycznych miało podobny charakter.
Starszą częścią dwumiasta jest
Bielsko, położone na lewym brzegu rzeki Białej. Założone przez księcia cieszyńskiego Mieszka
I z rodu Piastów, swymi początkami sięga 2. połowy XIII wieku. Wtedy to nad Białą przybyła z
zachodu fala osadnicza (w jej ramach byli osadnicy śląscy i grupa kolonistów niemieckich),
której celem było zagospodarowanie obszarów Pogórza Śląskiego. Nowi osadnicy założyli i
zamieszkali miasto Bielsko i okoliczne wsie. Dokładna data lokacji nie jest znana, pierwsze
wzmianki o mieście pochodzą dopiero z 1312 roku. Bielsko powstało na wzgórzu, obok wcześniej
założonej strażnicy książęcej (późniejszego zamku). Przekraczał ją tzw. "szlak
solny" prowadzący z Krakowa do Cieszyna i dalej na Morawy. Z czasem Bielsko stało się
ważnym punktem granicznym szlaku. Około 1315 roku na Białej ustanowiono granicę dzielnicową
między księstwem oświęcimskim a cieszyńskim, co miało znaczny wpływ na rozwój
średniowiecznego Bielska.
W 1327 roku miasto odpadło od Polski. Wraz z
księstwem cieszyńskim, jak i całym Śląskiem znalazło się w granicach Królestwa Czeskiego.
Natomiast od 1526 r. do 1918 r. należało do habsburskiej monarchii austriackiej.
Na początku miasto rozwijało się równolegle z osadą rzemieślniczą położoną kilka kilometrów
na zachód (dziś Stare Bielsko). Jednak w końcu XIV wieku stało się jedynym centrum
produkcyjno - handlowym pobliskich wsi. W 1424 roku przywilej księcia cieszyńskiego
Bolesława przyznał miastu "prawo mili". Ponadto poszerzył znaczenie powstałych
cechów rzemieślniczych i określił samorząd miejski o sporej dozie samodzielności. W 1440
roku miasto otrzymało przywilej na wolny skład soli, a kilka lat później własną parafię pod
wezwaniem św. Mikołaja. W tym czasie liczyło około 400 mieszkańców, posiadało kamienne
fortyfikacje i dodatkową ochronę w postaci murowanego zamku książąt cieszyńskich.
W 1489 roku mieszczanie uzyskali od księcia Kazimierza II potwierdzenie wszystkich
przywilejów oraz prawo zakładania ogrodów i wznoszenia zabudowań poza murami. W 1521 roku
otrzymali prawo wyrobu i sprzedaży alkoholu, które w 1566 roku zostało rozszerzone na
okoliczne wsie. Przywilej ten aż do XIX wieku dostarczał miastu sporych dochodów. Do XVI
wieku spore zyski czerpano z gospodarki rolnej i rybnej. W 1570 roku Bielsko było już dosyć
bogate, co pozwoliło zakupić dwie wsie - Bystrą i Mikuszowice.
Połowa XVI wieku
to początek okresu prosperity rzemieślników, którzy otrzymali liczne przywileje i statuty
cechowe. Były to podstawy późniejszego procesu uprzemysłowienia. Szczególną sławę przyniósł
miastu cech sukienników.
Nastąpił bujny rozwój Bielska. W 1572 roku rada
miejska uznała trzy istniejące przedmieścia za część miasta z prawem do własnych kościołów.
Ich mieszkańców zrównano w prawach w połowie XIX wieku.
W międzyczasie
nastąpiły zmiany właścicieli Bielska. W 1565 roku książę cieszyński Wacław III Adam
przekazał je wraz z okolicznymi wioskami swojemu synowi Fryderykowi Kazimierzowi, który
wkrótce wpadł w długi. Po jego śmierci Bielsko zostało sprzedane i tym samym przestało być
własnością Piastów. Jego późniejsze losy były dosyć burzliwe. Ostatnim właścicielem miasta
była w latach 1752 - 1848 rodzina książąt Sułkowskich. W 1754 roku Aleksander Józef uzyskał
dla państwa bielskiego tytuł księstwa.
Bielsko dotykały liczne klęski
żywiołowe, ponadto narażone było na straty wojenne (np. w 1646 roku zostało obrabowane i
częściowo spalone przez Szwedów). Mimo to już na przełomie XVII/XVIII stało się
najsilniejszym ośrodkiem rzemieślniczym Śląska Cieszyńskiego. W 1686 roku Bielsko uzyskało
przywilej na wolny skład sukna. Wkrótce sukna bielskie zyskały miano najlepszych na Śląsku i
w Czechach.
Miasto awansowało do roli znaczącego w monarchii austriackiej
ośrodka wytwórczo - handlowego, przechodziła przez nie jedyna droga łącząca Wiedeń z
Galicją. Weszło w fazę rozkwitu gospodarczego, w 1789 roku liczyło 4200 mieszkańców.
W czasie wojen napoleońskich wyrósł w Bielsku i Białej przemysł włókienniczy, rozwinęła
się produkcja fabryczna. W II połowie XIX wieku Bielsko stało się miastem
przemysłowym.
Przemysł włókienniczy pociągnął za sobą rozwój przemysłu
metalowego i maszynowego. Drogę na świat otworzyło bielskim wyrobom połączenie kolejowe z
Wiedniem.
W epoce kapitalistycznej przemysł Bielska i Białej posiadał dosyć
specyficzne cechy. Wyłącznymi jego właścicielami byli Niemcy i Żydzi. Charakterystyczna była
dekoncentracja przemysłu, dominowały małe fabryki, które rozlokowały się wzdłuż rzeki
Białej. Bielsko było głównie ośrodkiem bogatego mieszczaństwa i przemysłowej elity,
dzielnice proletariackie nie były zbyt liczne.
Rewolucja przemysłowa
doprowadziła do wzmożenia procesu urbanizacji. Zabudowa nabierała wielkomiejskiego
charakteru, wzorowano się przede wszystkim na architekturze Wiednia. Powstało wiele budowli
użyteczności publicznej.
Industrializacja doprowadziła do napływu ludności
niemieckiej, rozpoczęła się germanizacja miasta, szerzył się nacjonalizm niemiecki
skierowany przeciw Polakom. Polski ruch narodowy pojawił się dopiero na początku XX
wieku.
W 1918 roku magistrat Bielska powziął decyzję połączenia się z tzw.
Niemiecką Austrią. Jednak wkrótce miasto zajęły wojska polskie, władze miasta ślubowały
wierność Rzeczypospolitej. Zachowana została autonomia administracyjna Bielska i prawa
ludności niemieckiej. Nastąpiło otwarcie rynku polskiego i kolejny rozkwit miasta. Rozpoczął
się okres polonizacji Bielska. W 1919 roku powstała pierwsza szkoła polska, wkrótce pojawiły
się następne. W 1929 miasto doczekało się zmiany nazwy ulic na polskie.
Okres międzywojenny to dla miasta czas żywego ruchu robotniczego i silnej walki strajkowej.
W większości wypadków strajki kończyły się sukcesem robotników.
We wrześniu
1939 roku Bielsko nie było bronione. Miesiąc później zostało wcielone do III Rzeszy,
połączono go z Białą. Rozpoczęły się prześladowania i eksterminacja, połączone z
germanizacją. Chciano zlikwidować tu wszelkie przejawy polskości. Podczas całego okresu
okupacji istniała w Bielsku działalność konspiracyjna.
W 1945 roku oddziały
armii radzieckiej wyzwoliły miasto, które z działań wojennych wyszło z nieznacznymi stratami
w zabudowie. Dlatego wkrótce mogło włączyć się w odbudowę kraju.
Wkrótce
rozpoczął się proces scalania bielsko - bialskich fabryk w duże zakłady przemysłowe. Ludność
niemiecka została wysiedlona do Niemiec. W Bielsku zamieszkali miejscowi Polacy, a także
warszawiacy i repatrianci z kresów wschodnich, co doprowadziło do powstania nowej
społeczności miasta.
[img
size=150]http://www.strykowski.net/bielsko_fotografia_zdjecia/Poczta_w_Bielsku_-_Bialej,_bud
ynek_Poczty,_zdjecie_kamienicy,_zdjecie_Poczty_1253.jpg[/img][img
size=150]http://www.strykowski.net/bielsko_fotografia_zdjecia/Zdjecie_Ratusza_w_Bielsku_-_Bi
alej,_Ratusz_w_Bielsku,_fotografia_Ratusza,_Urzad_Miasta_Bielsko_-_Biala_1254_mini.jpg[/img]
Oi! Oi! DestrOi! Oi! Oi!/ kto w
młodości punkiem nie był ten starość będzie ramolem! |
FORUM
